Diajar kecap rekaan (kata jadian) bagian kecap rundayan (kata imbuhan)

DI AJAR KECAP REKAAN(KATA JADIAN) 

BAGIAN KECAP RUNDAYAN(KATA IMBUHAN)

KATA JADIAN (KECAP REKAAN)

Kecap rundayan (kata imbuhan)

      Kecap rundayan nyae’ta kecap asal anu geus dirarangke’nan. Artinya nyae’ta kata dasar anu tos ditambih ku imbuhan. Rarangke’n atanapi imbuhan bahsa sunda ka bagi kana opat (4) nyae’ta aya rarangke’n hareup, rarangke’n tengah, rarangke’n tukang, jeung rarangke’n barung nyae’ta sakabe’hna.

Dina di ayakeunna rarangke’n jadi dina hiji buah kata dasarna tiasa ngarubah asalna puluhan tiasa dugi ka ratusan kata.

Imbuhanna nyae’ta :

Rarangke’n hareup, imbuhan awalan atanapi prefiks nyae’ta imbuhan anu di tambihan di awal kata dasar. Anu kaasup kana rarangke’n hareup nyae’ta : n-, di-, ka-, pa-, barang-, silih-, ti-, ba-, ting-, pada-, sing-, si-, sang-, para-, jeung per-.

Rarangke’n teungah, sisipan atanapi infiks nyae’ta imbuhan anu disisipkeun di teungah kata dasar.

Contona nyae’ta : -ar,-, -um-, -in-.

Rarngke’n tukang, ahiran atanapi sufiks nyae’ta imbuhan anu di simpeun di akhir kata dasar.

Contona nyae’ta : -an, -eun, -keun, -na.

Rarangke’n barung, nyae’ta imbuhan anu di pake babareungan di awal dugi ka akhir. Atanapi salah sahiji imbuhanna di piceun, matak kata e’ta te’h teu jadi aya artina. 

Contona nyae’ta : ka-an, pa-an, pang-keun, pi-eun, pika-, pika-eun, sa-eun.

No

Kecap Rundayan

Kecap

Kalimahna

1.

Prefiks (Awalan)

                                                     

Ka

Sing

 Pa

Bade’ Kamana atuh eune’ng te’h

(Mau kemana atuh eune’ng)

Ujang kase’p te’h sing ageung milikna nya.

( Ujang ganteung semoga besar rezekinya )

Bapak diditu sing se’hat nya.

(bapak disana semoga sehat ya)

2.

Infiks ( Sisipan atanapi Teungah)

Ar

Um

In

Mah buah jeruk te’h meuni hararaseum. kieu meunang me’se’r timana kitu?

(Mah buah jeruknya asem gini.

Dapat beli dari mana gitu?)

Jang cai kotor te’h kainum ku si otang.

 ( Jang air kotor ke minum sama otang )

Matakna geura indit ka sakola ujang.

(Mangkanya cepat berangkat/pergi ke sekolah ujang)

3.

Sufiks (Akhir kata)

                                                     

Keun

Na

 

An

Pak, mah do’akeunnya ica te’h sing ageung rezekina.

(pak, mah doakan ica semoga besar rezekinya)

Bade’ Kamana deui saurna si asep te’h?

(Mau kemana lagi katanya asep?)

Sok sasareungan wae tuangna.

( Iya bareungan aja makannya)

4.

Konfiks (Gabungan)

                                                     

Pika-eun

Pi-eun

Sa-an

Si e’ta mah budakna pikalucueun nyieun batur seuri wae’.

(Si itu anaknya bikin lucu buat orang ketawa terus)

Meuni pikareuseupeun batur e’ta budak te’h.

Sasatoanna kudu di jagaan.

(Hewannya harus di lindungi)

 

Mung sakitu nu ku sim abdi tiasa di karyakeun kirang leuwihna hapunteun.

Hatur nuhun…

NAMI : TASYA BUDI PUTRIAWATI

PRODI : PGSD SAMESTER 3

MATA KULIAH : PENDIDIKAN BAHASA DAERAH NYAETA BAHASA SUNDA